Wine projesi 11.19 sürümünü yayımladı. Açık kaynak Windows uyumluluk katmanı olarak bilinen Wine, Linux ve macOS üzerinde Windows uygulamalarını ve oyunlarını çalıştırmak için kullanılıyor. Yeni sürümde öne çıkan başlıklar arasında Wayland tarafındaki renk yönetimi desteği, Unicode ile ilgili iyileştirmeler ve DNS sorguları için bir önbellek mekanizması var. Sürüm notlarında bunların yanında çeşitli hata düzeltmeleri ve küçük iyileştirmeler de listeleniyor. #wine
Wayland renk yönetimi, renk doğruluğunun kritik olduğu ekranlarda ve geniş renk gamutlu panellerde uzun süredir konuşulan bir eksikti. X11’den Wayland’a geçiş sürecinde renk profili ve gama yönetiminin yokluğu, oyunlarda soluk ya da yanlış görünen renkler biçiminde kendini gösterebiliyordu. Wine tarafındaki bu adımın, Wayland masaüstü ortamlarında oyun oynayan ve görsel iş akışı yürüten kullanıcılar açısından önemli olduğu değerlendiriliyor. #wayland
Unicode tarafındaki geliştirmeler ise uygulamaların metin işleme davranışını doğrudan etkiliyor. Özellikle Türkçe gibi farklı harf ve sıralama kuralları olan dillerde, Windows uygulamalarının doğru eşleme yapması için Unicode desteğinin güncel tutulması gerekiyor. Bu alandaki iyileştirmelerin, dil ve bölge ayarlarına bağlı görülen tuhaf davranışları azaltması bekleniyor; ancak hangi uygulamada ne kadar fark yaratacağı uygulamadan uygulamaya değişecek.
DNS sorgu önbelleği ise ağ tarafında tekrarlayan sorguların azaltılmasını hedefliyor. Bir uygulamanın aynı adresi sürekli yeniden sorgulaması hem gecikmeyi artırabiliyor hem de gereksiz ağ trafiği oluşturabiliyor. Böyle bir önbelleğin özellikle çevrimiçi oyunlarda ve sürekli bağlantı kuran Windows uygulamalarında hissedilir bir fark yaratıp yaratmayacağı, önümüzdeki sürümlerde daha net görülecek. #linux
Sürümün hangi dağıtımın depolarına ne zaman düşeceği dağıtımdan dağıtıma değişiyor. Kimi kullanıcılar kaynak koddan derleyerek ya da üçüncü taraf depolar üzerinden daha erken erişebiliyor. Oyun odaklı dağıtımların ve Proton tarafının bu değişiklikleri ne hızda benimseyeceği ise ayrı bir merak konusu. Özellikle renk yönetimi desteğinin oyunlara yansıması, masaüstü ortamının ve sürücülerin bu işi ne kadar desteklediğine de bağlı görünüyor. #acikkaynak
Wine’ın sürüm döngüsü göz önüne alındığında bu maddelerin bir kısmı ilerleyen sürümlerde olgunlaşacak. Şimdilik elimizde net olan şey, Wayland renk yönetimi, Unicode tarafı ve DNS sorgu önbelleğinin bu sürümün başlıkları arasında yer aldığı.





Wayland tarafında renk yönetimi gelmesi iyi olmuş. Geniş gamutlu monitörde oyunların soluk görünmesi can sıkıyordu, bunun düzelmesi lazımdı.
DNS önbelleği mantıklı da, eski kayıtları tutup yanlış adrese yönlendirmesin. Sürüm notlarında TTL davranışı yazmıyor, orası belirsiz kalmış.
Wayland’da renk profili işi compositor ile konuşmayı gerektiriyor, Wine bunu ne kadar kapsıyor bakmak lazım. Unicode tarafındaki değişiklikler de büyük ihtimalle normalizasyon ve karşılaştırma ile ilgili.
Zaten bedava, bir de DNS önbelleği gelince çok oyunlu kurulumda sorgu gecikmesi düşer. Renk yönetimi de monitöre ayrı para vermeden iş görür.
X11’de yıllarca soluk renklerle idare ettik, Wayland’a geçiş yavaş yavaş oturuyor. Renk profilinin desteklenmesi eski bir eksikliği kapatıyor.